TOM 65: GÓRALE – PRZENIKANIE – SYMBIOZA
Redakcja czasopisma naukowego „Zeszyty Łużyckie” zaprasza do nadsyłania artykułów do numeru 65, poświęconego zagadnieniom ujętym w haśle przewodnim: „Górale – Przenikanie – Symbioza”.
Jako czasopismo poświęcone problematyce mniejszości proponujemy spojrzeć na społeczności górskie w perspektywie minorytarnej – jako grupy peryferyjne wobec centrów politycznych i kulturowych, negocjujące własną tożsamość, język, dziedzictwo, reprezentację społeczną oraz strategie mobilności i przetrwania; „góralskość” rozumiemy przy tym szeroko – nie tylko regionalnie, lecz także kulturowo, społecznie, a niekiedy politycznie.
Górale jako społeczność pogranicza uczestniczą w procesach przenikania i symbiozy kulturowej we współczesnym świecie. Numer tematyczny koncentruje się na wielowymiarowym obrazie społeczności góralskich (nie tylko polskich) funkcjonujących na pograniczach kulturowych, językowych czy etnicznych. Góry jako przestrzeń kontaktu, transferu i negocjowania tożsamości sprzyjały intensywnym procesom przenikania tradycji, języków, form artystycznych i modeli społecznych. Proponowany numer ma na celu uchwycenie tych procesów w perspektywie interdyscyplinarnej, z uwzględnieniem zarówno ujęć historycznych, jak i współczesnych.
Zapraszamy do refleksji nad fenomenem góralszczyzny nieoczywistej, rozumianej nie jako byt jednorodny, lecz jako dynamiczna forma kultury pogranicza, pozostająca w stałym dialogu z innymi tradycjami regionów karpackich, alpejskich i sudeckich, bałkańskich (w tym społeczności wołoskich), pirenejskich oraz kaukaskich, a także z kulturą narodową i ponadnarodową.
Proponowane kręgi tematyczne:
- Tożsamość regionalna na pograniczu kulturowym i etnicznym a jej relacje z innymi grupami (nie)góralskimi
- Górale jako mniejszość narodowa – studium przypadku Słowacji
- Język a dialekty góralskie jako przestrzeń kontaktu językowego
- Góralska toponomastyka i onomastyka na wybranych przykładach miast lub wsi
- Gwara i kultura góralska w społecznościach diasporycznych
- Migracje, mobilność i transkulturowość w społecznościach górskich
- Etnoliteratura i narracje pogranicza
- Góralszczyzna na poziomie uniwersyteckim
- Liderzy, pionierzy góralszczyzny oraz młode pokolenie Górali
- Osoby z niepełnosprawnościami na terenach górskich – uwarunkowania, dostosowania
- Wizerunek Górali w sztuce, mediach i kulturze popularnej
- Symbioza kulturowa w społecznościach góralskich i niegóralskich
- Góralskie dziedzictwo materialne i niematerialne
Prosimy o nadsyłanie artykułów naukowych w języku angielskim lub polskim do 30 września 2026 roku, poprzez platformę „Zeszytów Łużyckich”.
Redaktorem prowadzącym numer jest dr Marek Liszka
Kierownik Góral Studies Center – Centrum Badań Góralskich (Uniwersytet Ignatianum w Krakowie).
Wszelkie pytania, wątpliwości lub uwagi dotyczące tego numeru prosimy kierować na jego adres: marek.liszka@ignatianum.edu.pl.
Kamil Targosz Pierwszy dzień