Bliżej Siebie: Słowacja – Polska

„Bliżej siebie: Słowacja – Polska / Bližsie k sebe: Poľsko – Slovensko” to międzynarodowy i międzyuczelniany projekt naukowo-dydaktyczny, który powstał w 2022 r. z inicjatywy przedstawicieli:

⇒ Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej UW,

⇒ Instytutu Literatury Polskiej UW, Katedry Języków Słowiańskich Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy

⇒ Instytutu Studiów Środkowoeuropejskich Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Preszowskiego w Preszowie.

Tym razem delegacja studentów i kadry akademickiej ISZiP udała się do Bańskiej Bystrzycy, aby wziąć udział w trwającej od 31 marca do 4 kwietnia 2025 r. IV edycji programu „Bliżej siebie: Słowacja – Polska / Bližsie k sebe: Poľsko – Slovensko”.

Wzajemne oddziaływania kultur: polskiej i słowackiej – od obecności i działalności Polonii na Słowacji, przez zagadnienia literackie, aż po językoznawstwo stało się motywem przewodnim seminarium, które odbyło się w pierwszych dniach wyjazdu. Wykłady prowadzili akademicy z UW i z Univerzity Mateja Bela (UMB). Po wykładach odbył się quiz na temat Bańskiej Bystrzycy, Słowacji oraz kultury słowackiej.

Pierwszego dnia zorganizowano literacką biesiadę, czyli spotkanie autorskie, poświęcone reportażom o Bałkanach, połączoną z wieczorkiem zapoznawczym (po tym wydarzeniu zżyliśmy się ze sobą).

Drugiego dnia udaliśmy się na warsztaty z tłumaczenia. Dowiedzieliśmy się, jakie są rodzaje tłumaczeń oraz nauczyliśmy się metod, które ułatwiają tłumaczowi pracę. Mieliśmy okazję pracować zarówno na materiałach multimedialnych jak i tekstowych.

Wzięliśmy również udział w wykładzie o podobieństwach i różnicach między Polską a Słowacją w wielu aspektach życia. Poznaliśmy również wiele szczegółów z historii Słowacji, szczególnie dziewiętnastowiecznej.

Jedną z atrakcji programu była wycieczka do zabytkowej osady górniczej Špania Dolina. Kilkusetletnie szyby i sztolnie, historyczne domy górnicze oraz wiekowy kościół górujący nad wsią zachwyciły nas swoją wyjątkową atmosferą i urokliwością.

W trakcie wizyty zwiedziliśmy również lokalne muzeum, sklep z pamiątkami oraz tradycyjną karczmę. Chętni uczestnicy mieli możliwość wybicia własnych, pamiątkowych monet. W pięknej scenerii wykonaliśmy liczne zdjęcia, a czas spędzony na świeżym powietrzu stanowił doskonałą odskocznię od akademickiej codzienności.

Mieliśmy przyjemność obejrzeć spektakl w Lalkowym Teatrze – miejscu naprawdę wyjątkowym! Widzowie siedzieli wokół sceny, która była małą przestrzenią w kształcie kwadratu. Aktorzy w obrębie tej przestrzeni grali, ale również chodzili wokół nas. Zachodziły nawet interakcje między aktorami a widzami. Dzięki temu mogliśmy doświadczyć większej immersji.

Następnego dnia odbyliśmy dyskusję z reżyserką przedstawienia i z aktorami. Wypłynęło wiele złotych myśli oraz doszło do wymiany przeżyć między uczestnikami.

Podczas naszego pobytu na Słowacji mieliśmy okazję odkryć coś całkowicie nowego – kanisterapię (forma terapii wykorzystująca interakcję człowiek-pies) w nauce języka obcego. Mogliśmy odetchnąć podczas zabawy z uroczym pieskiem, nauczyliśmy się nowych słów i przekonaliśmy się, że takie nieoczywiste połączenie może mieć sens.

W ramach wyjazdu odwiedziliśmy także lokalne studio podcastowe i telewizyjne. Na początku przedstawicielki instytucji zaprezentowały realizowane projekty oraz ofertę świadczonych usług. Następnie oprowadzono nas po studiu telewizyjnym, gdzie mieliśmy okazję zapoznać się z kamerami, sprzętem audiowizualnym, teleprompterami, mikrofonami oraz innymi urządzeniami wykorzystywanymi w produkcji medialnej. Wizyta była niezwykle interesującym i inspirującym doświadczeniem.

Po krótkiej przerwie kawowej przeszliśmy do studia podcastowego. Prowadzący warsztaty przedstawił podstawy obsługi programów do edycji dźwięku oraz zaprezentował różne typy mikrofonów używanych podczas nagrań. Na zakończenie każdy z uczestników miał możliwość nagrania własnego fragmentu podcastu — rozmowa przy okrągłym stole i praca z profesjonalnym sprzętem pozwoliły nam poczuć się jak prawdziwi twórcy audycji.

Wyjazd szczególnie przypadł do gustu członkom koła naukowego, którzy zdobytą wiedzę i umiejętności wykorzystają w tworzeniu własnych podcastów o tematyce slawistycznej.

Albert Dybowski, Klara Eyoum, Krzysztof Świerciński
(1. rok, słowacystyka)

Tym razem studenci oraz naukowcy z ośrodków polskich i słowackich m.in. dyskutowali o wyzwaniach stojących przed tłumaczami, obrazie Słowacji i Czech w polskich przewodnikach dla turystów.

Nie zabrakło również eksperymentalnej lekcji języka polskiego i słowackiego. Niespodzianką był akcent bułgarski – prezentacja studenckiego projektu naukowego i słowacko-bułgarskich badań terenowych.

Wydarzenie objęła patronatem Ambasada Republiki Słowackiej w Polsce J.E. Andrea Elscheková-Matisová.

Koordynatorami projektu po stronie polskiej i autorami III edycji programu są:

dr Anna Kobylińska (ISZiP)
dr Lujza Ubrancová (ISZiP)
dr hab. Dawid Maria Osiński (ILP)
dr Mário Veverka (współpracujący z ISZiP)

W dniach 16–20 października studenci słowacystyki i bohemistyki wraz z opiekunami naukowymi z ISZiP i ILP UW w ramach drugiej edycji projektu „Bliżej Siebie: Słowacja – Polska” wyjechali na Uniwersytet Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy.

Wzięli tam udział w specjalnie dla nich zorganizowanym unikatowym cyklu warsztatów i wykładów, odbywających się w pracowniach translatologicznych Uniwersytetu Mateja Bela, Państwowej Bibliotece Naukowej oraz w miejscowych muzeach.

Poza arcyciekawymi wydarzeniami naukowymi, niezapomnianą częścią wyjazdu były też frapujące aktywności rozrywkowe (np. gra miejska, karaoke).

W świątecznym numerze słowackiego periodyku „Tajovské noviny” ukazał się artykuł naszej studentki, słowacystki, Aleksandry Gramatnikowskiej. A w nim – relacja z pobytu w Tajove, uroczej słowackiej miejscowości nieopodal Bańskiej Bystrzycy, gdzie żył m.in. znany słowacki pisarz Jozef Gregor-Tajovský i światowego znaczenia wynalazca Jozef Murgaš.

Studenci slawistyki z ISZiP odwiedzili Tajov w ramach drugiej edycji projektu Bliżej Siebie: Słowacja – Polska, wyprawiając się „w teren” po godzinach spędzonych na warsztatach translatorskich i wykładach na Uniwersytecie Mateja Bela i Państwowej Bibliotece Naukowej w Bańskiej Bystrzycy.

W ramach 1. edycji projektu „Bliżej siebie: Słowacja – Polska / Bližsie k sebe: Poľsko – Slovensko” nasz Instytut gościł studentów polonistyki i pedagogów w Uniwersytetu Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy.

Wraz z naszymi studentami goście wzieliudział w cyklu słowacystyczno-polonistycznych wykładów i warsztatów.

Zaproszeni do udziału w tym wydarzeniu byli wszyscy, niezależnie od specjalności!