Pracownie i zespoły badawcze

Pracownia badań współczesnych zmian religijności w krajach słowiańskich jest projektem nastawionym na współpracę badaczy krajowych, ale także na kooperację międzynarodową, międzyinstytucjonalną i interdyscyplinarną.

Pracownia została afiliowana przy Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego. Celem badań jest obserwacja i analiza zmian religijności, zachodzących w krajach słowiańskich od czasu załamaniu się hegemonii Związku Radzieckiego.

Kraje słowiańskie – z uwagi na czynniki historyczne, kulturowe i polityczne – „po swojemu” przechodziły procesy sekularyzacji. Współcześnie obserwowane na świecie zjawiska desekularyzacji, zachodzące faktycznie lub wynikające z nowych perspektyw poznawczych, ujawnianie się form religijności pozakonfesyjnych lub wchodzących w polemikę z oficjalnymi Kościołami, to zjawisko, które w krajach słowiańskich ma także własną specyfikę. Wciąż zbyt mało wiemy o tych procesach.

Celem pracowni jest wymiana wiedzy i doświadczeń badawczych dotyczących zmian religijności, traktowanej jako zjawisko wieloaspektowe: widoczne w krajach słowiańskich w procesach społecznych, historii, kulturze (w tym literaturze i filozofii), a także w polityce. Komparatystyczne podejście do tego fenomenu wydaje się obiecującym wyborem metodologicznym, pozwala bowiem ukazywać wielorakie aspekty współczesnej religijności w krajach słowiańskich, przedstawić ją w różnych „przekrojach” (socjologicznym, religioznawczym, kulturoznawczym, literaturoznawczym). Interdyscyplinarność pozwoli lepiej uchwycić istotę współczesnych procesów religijnych oraz umożliwi ukazanie „geologii słowiańskich religijności”.

Należy podkreślić, że przedstawianie religijnej przeszłości krajów słowiańskich nie jest – z punktu widzenia zadań Pracowni – celem samym w sobie, ale ma służyć zrozumieniu aktualnych zjawisk religijnych.

PROPONOWANE KIERUNKI BADAŃ

⇒ Polityczny i kulturowy grunt dla procesów sekularyzacyjnych w krajach słowiańskich (w drugiej połowie XIX wieku, po roku 1918, po roku 1945 i po upadku muru berlińskiego)

⇒ Formy oporu przeciwko sekularyzacji w krajach słowiański (cezura czasowa jw.)

⇒ Lokalne tradycje religijne znaczące społecznie, a nieobecne na mapie religijności zdominowanej przez wielkie religie

⇒ „Powroty religijności” w krajach słowiańskich i nowe ruchy religijne

⇒ Słowiański wymiar „postsekularyzmu” (słowo postsekularyzm wzięto w cudzysłów z uwagi na niejednoznaczność terminu)

GOTOWOŚĆ DO UDZIAŁU W BADANIACH PRACOWNI ZGŁOSILI:

dr hab. Danuta Sosnowska, prof. ucz., ISZiP UW, prowadząca i pomysłodawczyni Pracowni

prof.dr.hab. Ewa Paczoska, ILP UW

dr hab. Piotr Bogalecki, prof.ucz., Uniwersytet Śląski, Katowice

dr hab. Łukasz Tischner, prof.ucz., Uniwersytet Jagielloński, Kraków

doc. PhDr. David Václavík, PhD., Uniwersytet Masaryka, Brno

phD Tornike Metreveli, Lund University, Szwecja

dr Ewelina Drzewiecka, Polska Akademia Nauk

mgr Adam Zygmunt, doktorant ISZiP UW

W ISZiP oficjalnie od marca 2017 roku działa Pracownia Obszaru Postjugosłowiańskiego (PROP).

Celem powołania pracowni jest stworzenie instytucjonalnych ram wymiany myśli i wspólnej pracy badaczek i badaczy, którzy zajmują się obszarem postjugosłowiańskim z różnych perspektyw humanistyki i nauk społecznych, a ze względu na swoją formację akademicką są blisko związani ze slawistyką. Pracownia jest miejscem pracy zespołowej o charakterze interdyscyplinarnym i skupia przedstawicieli takich dyscyplin jak kulturoznawstwo (slawistyczne), historia, socjologia, politologia.

Bardzo ważnym aspektem powołania pracowni jest również wzmocnienie relacji między różnymi rozproszonymi ośrodkami, w których prowadzone są podobne badania. Istotne jest stworzenie trwałej sieci kontaktów, wspieranej dzięki istnieniu stabilnego zespołu oraz poprzez towarzyszące działania (spotkania, debaty, konferencje). Pracownia jako jednostka wpisana w strukturę Uniwersytetu umożliwia podejmowanie działań integrujących środowisko. Badaczki i badacze deklarujący chęć członkostwa w pracowni pracują w takich jednostkach jak: Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Slawistyki PAN, Instytut Socjologii UW, Instytut Nauk Politycznych UJ, Wydział Historyczny UAM.

CZŁONKINIE I CZŁONKOWIE PRACOWNI

dr hab. Maciej Falski (ISZiP UW), kierownik pracowni

prof. dr. Leo Rafolt (Osijek)

dr hab. Magdalena Bogusławska (ISZiP UW)

dr Olimpia Dragouni (U. Humboldta, Berlin)

dr Dominika Kaniecka (IFS UJ)

dr Dominika Mikucka-Wójtowicz (INP UW)

dr Tomasz Rawski (IS UW)

dr Wojciech Sajkowski (IH UAM)

dr Ewa Wróblewska-Trochimiuk (IS PAN)

Pracownia jeszcze jako Kroatistički seminar zaczęła działać w marcu 2016 r. z inicjatywy dr. Macieja Falskiego i dr Dominiki Kanieckiej jako próba nawiązania trwałej współpracy między ISZiP i IFS UJ w zakresie badań nad semantyką przestrzeni publicznej współczesnej Chorwacji. Do grona zainteresowanych dołączyły kolejne osoby i pomysł przerodził się w projekt stałej i długofalowej pracy naukowej. Odbyły się dotąd cztery seminaria w ramach tematu „Performativno, političko, značenjsko u hrvatskom javnom diskursu”, poświęcone analizie działań w sferze publicznej, tworzenia znaczeń poprzez performatywny wymiar uczestnictwa w kulturze.

Zapraszamy także na stronę internetową Pracowni.

Prowadzone przez zespół badania zrodziły się z potrzeby znalezienia adekwatnego sposobu opisu tak zwanych małych kultur egzystujących w ramach złożonych całości polityczno-społecznych, do których należała monarchia habsburska. Twórcom zespołu chodzi przede wszystkim o odejście od dominującej w badaniach slawistycznych monofonicznej kategorii narodu i przyjrzenie się rzeczywistym relacjom międzykulturowym przez pryzmat nowych bądź niewykorzystanych dotąd kategorii, a co za tym idzie, o wypracowanie nowej metodologii badań obszarów krzyżowania się kultur. Tego typu zmiana perspektywy zmierza zatem do głębszego zrozumienia tych procesów zachodzących w przestrzeni społecznej, które umożliwiają trwanie tak zwanym małym kulturom (zarówno narodowym, jak i o innym niż narodowy paradygmacie), prowadzą do wyłaniania się nowych państw oraz rozpadu już istniejących niejednorodnych kulturowo struktur państwowych czy społecznych.

Członkowie zespołu specjalizują się w różnych obszarach kultur narodowych. Badania prowadzone pod wspólnym szyldem skłaniają do przyjęcia perspektywy komparatystycznej, a czasem mozaikowej, w zależności od analizowanego materiału. Celem podejmowanych dotąd prac jest wypracowanie sposobu opisu złożonej rzeczywistości społecznej i kulturowej, który może być przydatny również w badaniu innych obszarów o podobnej charakterystyce; a także zbadanie pomijanych lub niedocenianych dotąd źródeł informacji o sposobie kształtowania się relacji kulturowych w okresach intensywnych przeobrażeń społeczno-politycznych.

ZESPÓŁ TWORZĄ

dr Anna Kobylińska (kierownik zespołu), adiunkt w ISZiP

dr hab. Maciej Falski, adiunkt w ISZiP

dr hab Aleksander Łupienko, IH PAN (od 2019 roku)

W latach 2011-2016 w pracach Zespołu brał również udział prof. dr hab. Marcin Łukasz Filipowicz, zawodowo związany z ISZiP oraz Katedrą języka czeskiego i literatury czeskiej na Uniwersytecie w Hradcu Králové.

PUBLIKACJE PRZYGOTOWANE W RAMACH DZIAŁALNOŚCI ZESPOŁU

⇒ Monografie

• Architects and their Societies. Cultural Study on the Habsburg-Slavic Area (1861-1938), eds. Anna Kobylińska, Maciej Falski, Warszawa: WUW, 2021. Publikacja w wolnym dostępie.
• Peryferyjność. Habsbursko-słowiańska historia nieoczywista, Anna Kobylińska, Maciej Falski, Marcin Filipowicz, Kraków: Libron, 2016.
• Obcy czy obywatele? Słowianie a przemiany konstytucyjne w monarchii habsburskiej w latach 1860-1861, Anna Kobylińska, Maciej Falski, Marcin Filipowicz, Kraków: Libron, 2015.

⇒ Tematyczne numery czasopism

• Acta Poloniae Hstorica, nr 121, 2020: Local Elites in the Habsburg Monarchy after 1868. Publikacja w wolnym dostępie. Autorzy koncepcji numeru i redaktorzy gościnni: Maciej Falski, Anna Kobylińska.
• Acta Poloniae Historica, nr 108, 2013. Publikacja w wolnym dostępie. Blok trzech artykułów: Maciej Falski, Croatian Political Discourse of 1861 and the Key Concepts of the Nineteenth-Century Public Debate; Marcin Filipowicz, Czech Memory of Austrian Constitutional Changes, 1860–1861; Anna Kobylińska, Brothers Hungarians … Ján Palárik’s Attempt at Renegotiating the Slovak-Hungarian Relations on the Threshold of the 1860s

⇒ Konferencje naukowe zorganizowane przez zespół

• 25.-26.09. 2025 Kraków
  Budapest – a city of Slavs? we współpracy z Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie
• 12-13.06.2023 Warszawa
  Local Communities and New Elites in Austria- Hungary / Wspólnoty lokalne i nowe elity w monarchii austro-węgierskiej – we współpracy z Niemieckim Instytutem Historycznym i Instytutem Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
• 31.03.2017 Warszawa
  Architekci Słowiańszczyzny (1868-1938)

⇒ Seminaria naukowe z zaproszonymi gośćmi

• 15.01.2025 Michel Espagne (Université Paris Science et Lettres—École normale supérieure, Paris): Cultural transfers as historical method. The case of Poland and Germany
• 5.03.2024 Tomasz Jacek Lis (Instytut Historii UJ): Między Chorwacją a Bośnią – młodzieńcze wspomnienia Jelicy Belović-Bernadzikowskiej
• 23.06.2023 Alica Kurhajcová (Matej Bel University): Od verejného priestoru k virtálnemu: „starý“ výskum, nové výzvy
• 10.03.2023 Adam Świątek (Uniwersytet Jagielloński): Zjazdy Dziennikarzy Słowiańskich 1898-1912. Idea, historia, problemy; zaproszeni do dyskusji eksperci: Agnieszka Janiec-Nyitrai; Oliver Zajac, Tomasz J. Lis
• 19.12.2022 Michał Burdziński (Muzeum Śląskie): Młoda Słowacja w kontekście Młodej Polski i Europy Środkowej; zaproszeni do dyskusji eksperci: Danuta Sosnowska, Magdalena Bystrzak
• 10.06.2022 Aleksander Łupienko (Instytut Historii PAN): Pojęcie i fenomen miejskości; zaproszeni do dyskusji eksperci: Marzena Maciulewicz
• 5.04.2022 Karol Csiba (Slovak Academy of Science): Obraz prowincji w międzywojennej prasie słowackiej; zaproszeni do dyskusji eksperci: Oliver Zajac
• 25.03.2022 Oliver Zajac (Slovak Academy of Science): Mapa jako instrument dyskursu. Konstruktywizm społeczny, kartografia krytyczna i badania historyczne
• 20.05.2021 Daniel Baric (Sorbonne University): Archaeology and Identities in the Late Habsburg Empire: Imperial and Post-Imperial Approaches
• 11.03.2021 Tomasz Jacek Lis (Uniwersytet Jagielloński): Polscy urzędnicy wyższego szczebla w Bośni i Hercegowinie 1878-1914
• 25.02.2021 Marta Kuc (Instytut Historii PAN): Idea obywatelskości wśród społeczności luteran warszawskich w XVIII wieku
• 21.05.2019 Andor Mészáros (Eötvös Lóránd University of Sciences): Regulations of the Language Rights in the Habsburg Monarchy; współorganizowane z: Polish Commission of Balkan Culture and History (AIESEE)
• 25.05.2019 Dragan Damjanović (University of Zagreb): Small city as a methodological category in the Habsburg studies
• 11.10.2018 Jagoda Wierzejska: Lokalność galicyjska: między narodem, prowincja a monarchią; zaproszeni do dyskusji eksperci: Danuta Sosnowska , Aleksander Łupienko
• 24.03.2017 Andor Mészáros (Eötvös Lóránd University of Sciences): The Central European University Peregrination

⇒ Granty na projekty badawcze i wydawnicze

• 2012-2015: Słowiańskie narracje peryferyjne wobec monarchii habsburskiej i narodu – grant NCN; UMO-2011/03/D/HS2/00826 (kierownik grantu: Anna Kobylińska; wykonawcy: Anna Kobylińska, Maciej Falski, Marcin Filipowicz)
• 2012-2013: Słowiańskie reakcje na przeobrażenia konstytucyjne w monarchii habsburskiej w latach 60. XIX wieku – grant Wydziału Polonistyki UW; DSM-103705
• 2011-2012: Badanie kultur słowiańskich na obrzeżach monarchii habsburskiej – grant Wydziału Polonistyki UW: DSM-101405

⇒ Wystąpienia gościnne zespołu

• 3.03.2018 Wrocław: Pracownia Badań nad Urbanistyką i Architekturą Nowoczesną – Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego. Na zaproszenie prof. Agnieszki Zabłockiej-Kos wzięliśmy udział w kolokwium organizowanym przez Pracownię Badań nad Urbanistyką i Architekturą Nowoczesną. Anna Kobylińska i Maciej Falski w ramie tematycznej Peryferyjność i lokalność jako kategorie w badaniach kulturowych- przedstawienie koncepcji badań zaprezentowali badania zespołu i historię wspólnych projektów, zwracając szczególną uwagę na kategorie peryferyjności i lokalności. Ponadto Maciej Falski wygłosił wykład Architektura i planowanie jako narzędzia współtworzenia przestrzeni społecznej. Przykład Osijeku.
• 2.06. 2016 Kraków: Muzeum Etnograficzne – promocja książki Peryferyjność. Habsbursko-słowiańska historia nieoczywista, przedstawienie badań zespołu oraz dyskusja o problemach slawistyki jako dyscypliny nieokreślonej. Spotkanie zorganizowane przez Instytut Filologii Słowiańskiej UJ i Wydawnictwo Libron. Gośćmi honorowymi wydarzenia byli prof. dr hab. Maria Dąbrowska-Partyka (IFS UJ), która przedstawiła badania zespołu na tle dominujących paradygmatów filologii narodowych i badań slawistycznych, oraz prof. dr hab. Antoni Cetnarowicz (Instytut Historii UJ) – tematem jego komentarza była monarchia habsburska i problem narodowościowy. Spotkanie prowadzili dr Dominika Kaniecka i dr Rafał Majerek z Instytutu Filologii Słowiańskiej UJ.
• 17.05.2016 Warszawa: Mały Dziedziniec UW / Zarząd Samorządu Studentów. Spotkanie organizowane przez Koło Naukowe Slawistów przy ISZiP UW. Przedstawienie prac zespołu, zwłaszcza koncepcji peryferyjności, pozycji i postaw Słowian habsburskich w odniesieniu do centrów politycznych i społecznych.
• 21.04.2016 Opole: VI Symposium Opoliensis, Collegium Maius, Uniwersytet Opolski. Prezentacja publikacji Peryferyjność. Habsbursko-słowiańska historia nieoczywista w ramach konferencji: Zapomniani, wyklęci i wykluczeni w literaturach i kulturach słowiańskich XX i XXI wieku.

E-mail zespołu: habsburgstudies@uw.edu.pl

Strona internetowa zespołu: Zespół Badania Kultur Słowiańskich w Monarchii Habsburskiej

Obszarem zainteresowań Interdyscyplinarnego Zespołu Badań Kultury Komunizmu
w Krajach Europy Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach była historia, funkcjonowanie oraz dziedzictwo komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach. W swoich badaniach łączył refleksję na temat poszczególnych aspektów rzeczywistości komunistycznej i postkomunistycznej z teoretycznymi rozważaniami nad metodologią badań tych reżimów oraz ich materialnego i mentalnego dziedzictwa. Wyznaczał zakres dociekań zjawiska we wszelkich jego przejawach niż tylko w perspektywie czasowej, przestrzennej lub metodologicznej.

Przyjęta perspektywa była rezultatem chęci połączenia poszukiwań badawczych członków-założycieli zespołu (dr hab. Grzegorz Bąbiak, prof. ucz. dr hab. Magdalena Bogusławska, prof. ucz., dr hab. Zuzanna Grębecka, dr Ewa Wróblewska-Trochimiuk, dr hab. Robert Kulmiński, prof. ucz.), tak aby badania kultury komunizmu w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach przeprowadzane w ramach działalności zespołu zyskały pełniejszy wymiar metodologiczny oraz faktograficzny, a poprzez perspektywę porównawczą otworzyły nowe ścieżki intelektualnej refleksji dotyczącej kultury/kultur komunizmu.

PROJEKTY

Zwiedzając komunizm: Nośniki pamięci w dyskursie i praktyce turystycznej

PUBLIKACJE

• Zmysłowy komunizm. Somatyczne doświadczenie epoki, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, R. Kulmiński, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Libron, Warszawa – Kraków 2014, ss. 305.
• Komunizm na peryferiach. Rubieże ideologii i rzeczywistości społecznej, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Libron, Warszawa – Kraków 2013, ss. 341.
• Komunistyczni bohaterowie, t. 2: Przemiana, bunt, odrzucenie, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Libron, Kraków – Warszawa 2012, ss. 478.
• Komunistyczni bohaterowie, t. 1: Tradycja, kult, rytuał, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, E. Wróblewska-Trochimiuk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Libron, Warszawa – Kraków 2011, ss. 502.

CZŁONKOWIE ZESPOŁU

dr hab. Zuzanna Grębecka (kierownik zespołu) – antropolog kultury.

Zajmuje się antropologią komunizmu, współczesną i tradycyjną kulturą duchową, kulturą popularną, historią i kulturą państw postkomunistycznych (przede wszystkim Polski, Białorusi, Rosji, Prybałtyki). Opublikowała m.in.: Słowo magiczne poddane technologii. Magia ludowa w praktykach postsowieckiej kultury popularnej, opracowała m.in.: Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna (z Magdaleną Bogusławską); Komunistyczni bohaterowie. Tradycja, kult, rytuał (z Magdaleną Bogusławską i Ewą Wróblewską-Trochimiuk); Pałac Kultury i Nauki. Między ideologią a masową wyobraźnią (z Jakubem Sadowskim); Miasta Nowych Ludzi – architektoniczna i urbanistyczna spuścizna komunizmu (z Jakubem Sadowskim) i Jerzy Giedroyc: kultura – polityka – wiek XX (z Andrzejem St. Kowalczykiem, Andrzejem Mencwelem i Leszkiem Szarugą). Jest pracownikiem Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

dr hab. Grzegorz P. Bąbiak, prof. ucz.– historyk, historyk kultury, edytor.

Interesuje się zagadnieniami kultury polskiej w XIX i XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień mecenatu, a także problematyki uwarunkowań politycznych literatury i sztuki okresu zaborów oraz czasów komunizmu. Opublikował m.in.: Sobie, ojczyźnie i potomności. Wybrane problemy mecenatu kulturalnego elit na ziemiach polskich w XIX w.; Metropolia i zaścianek. W kręgu „Chimery” Zenona Przesmyckiego, a także wybór pism Jana Gotliba Blocha Przyszła wojna. Jest pracownikiem Instytutu Polonistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk.

dr hab. Magdalena Bogusławska, prof. ucz. – serbistka, macedonistka, kulturoznawca.

Zajmuje się kulturą Bałkanów – przede wszystkim zagadnieniami związanymi z kulturą popularną oraz widowiskami kulturowymi. Jest pracownikiem Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego. Opublikowała monografię Teatr u źródeł. Dramat i teatr południowosłowiański wobec tradycji widowiskowych regionu. Opracowała m.in.: Komunistyczni bohaterowie, t. 1: Tradycja, kult, rytuał (z Z. Grębecką i E. Wróblewską-Trochimiuk, Warszawa – Kraków 2011); Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna (z Zuzanną Grębecka; Kraków 2010). Opublikowała także następujące artykuły poświęcone problemom komunizmu: Przepis na rewolucję. Macedońskie czasopismo „Fokus” (1969-1972) wobec obyczaju, polityki, sztuki, [w:] Tabu w oku szeroko otwartym, red.. N. Długosz, Poznań 2012; Kartografowanie komunizmu czyli peerelowska. Warszawa w tematycznych przewodnikach turystycznych, [w:] Topografia tożsamości, t. 2, red. A. Firlej, W. Jóźwiak, Poznań 2012; Reinterpretacja komunističkih simbola u savremenoj rock-kulturi, przeł. B. Dimitrijević, [w]: Zbornik radova Njegoševi dani 3. Nikšić, 1-3 septembra 2010. godine, red. T. Bečanović, Nikšić 2011; Pośmiertny los bohatera – etnograficzna lektura ksiąg pamiątkowych dedykowanych Josipowi Brozowi Ticie, [w:] Bałkański folklor jako kod interkulturowy, red. J. Rękas, Poznań 2011; Egzotyczni przyjaciele Josipa Broza Tity. O recepcji udziału SFRJ w Ruchu Państw Niezaangażowanych w perspektywie postjugosłowiańskiej, [w:] Komunistyczni bohaterowie, t. 1, op.cit.; Od kultu jednostki do Kultu Jednostki, we współautorstwie z Z. Grębecką i E. Wróblewską-Trochimiuk, ibidem; Kuća na promaji. Szkic o mauzoleum Josipa Broza Tity, [w:] Znaczące przestrzenie Słowiańszczyzny, red. J. Goszczyńska, G. Szwat-Gyłybowa; Tito od kuchni. Popularne (re)konstrukcje obrazu komunistycznej Jugosławii, [w:] Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna, op.cit; Doświadczenie komunizmu a kultura popularna,we współpracy z Z. Grębecką i J. Sadowskim, ibidem; Jugonostalgia; Titonostalgia; Titofobia; Recykling kulturowy; Underground, [hasła w:] Mały słownik popkomunizmu, ibidem.

dr hab. Robert Kulmiński, prof. ucz. – bohemista, kulturoznawca.

Zajmuje się współczesną kulturą czeską, tanatologią, teorią kultury. Opublikował m.in. pracę Śmierć w Czechach. Wizja śmierci w prozie czeskiej lat 1945–1989, artykuły: Major Zeman znowu nadaje. Kilka uwag o kulturze repetycji, Etnografia komunizmu – artefakty reżimu komunistycznego w Czechach po 1989 roku. Opracował: Doświadczenie i dziedzictwo totalitaryzmu na obszarze kultur środkowoeuropejskich (z Joanną Goszczyńską i Joanną Królak). Jest pracownikiem Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego.

dr Jasmina Šuler-Galos – literaturoznawca, lektorka języka słoweńskiego, tłumaczka.

Interesują ją zagadnienia związane z ideologicznymi przewartościowaniami we współczesnej słoweńskiej powieści, formami i żywotności tradycji modernistycznej w literaturze słoweńskiej oraz hermeneutyką literaturoznawczą. Opublikowała m.in. artykuły: Neznani modernizem, Ciganska usoda v dveh delih Ferija Lainščka, Tovarna muholovk A. Barta kot pogovor. Jest pracownikiem Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego.

dr hab. Ewa Wróblewska-Trochimiuk  – kroatystka

Zajmuje się kulturą państw byłej Jugosławii – ze szczególnym uwzględnieniem sztuk wizualnych: plakatu i fotografii. Opracowała: Polska i Macedonia. Bibliografia. Komentarze. Studia (z Krzysztofem Wrocławskim i Magdaleną Bogusławską) oraz Komunistyczni bohaterowie. T 1. Tradycja, kult, rytuał (z Magdaleną Bogusławską i Zuzanną Grębecką). W ramach działalności zespołu zrealizowała dwa projekty: Kody wizualne komunizmu w chorwackim i polskim porządku pamięci oraz Z przestrzeni rozproszonych do przestrzeni kondensacji. Plakat jako obiekt muzealnych strategii wystawienniczych. Jest doktorantką w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego oraz pracownikiem Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.

Zespół Lingwistyki Korpusowej Języków Słowiańskich powstał w listopadzie 2010 r., a z dniem 14.06.2011 został oficjalnie zatwierdzony przez Radę Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej UW.

Głównym celem działalności Zespołu jest prowadzenie badań gramatycznych i leksykologicznych nad językami słowiańskimi z wykorzystaniem elektronicznych korpusów językowych i metod lingwistyki korpusowej. Badania obejmują zagadnienia gramatyczne i leksykalne korespondujące z zainteresowaniami członków Zespołu.

Prace są prowadzone nad następującymi językami słowiańskimi: język bułgarski, język chorwacki, język czeski, serbski, język słowacki. W badaniach staramy się wykorzystywać metody znane w lingwistyce korpusowej (zarówno corpus-based, jak i corpus-driven)

Organizujemy także seminaria otwarte Zespołu, na których przedstawiamy wyniki naszych badań oraz zapraszamy gości.

CZŁONKOWIE ZESPOŁU Z ISZiP UW

dr Milena Hebal-Jezierska – kierownik Zespołu

dr Ignacy Doliński

dr hab. Elżbieta Kaczmarska

dr Jerzy Molas

PROJEKTY

PoLKo – Korpus Uczniowski Języka Polskiego (The Polish Learner Corpus)

PoLKo to międzynarodowy, akademicki i niekomercyjny projekt, który powstał z inicjatywy Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu Czeskiego Korpusu Narodowego Uniwersytetu Karola. Celem projektu jest wybudowanie pierwszego obszernego korpusu tekstów nierodzimych użytkowników języka polskiego.

Swoje korpusy uczniowskie ma już wiele języków, m.in. angielski, niemiecki, francuski, szwedzki czy czeski. Są zarówno źródłem poznania języka obcokrajowców uczących się danego języka obcego, jak i materiałem do analizy najczęstszych problemów językowych przez językoznawców glottodydaktyków. Korpusy uczniowskie mogą również służyć jako podstawa do opracowywania materiałów dydaktycznych mających na celu niwelowanie najczęstszych problemów w procesie nauki języka obcego.

Wreszcie nadszedł czas na powstanie pierwszego korpusu uczniowskiego dla języka polskiego, który ma stać się odpowiedzią na współczesne potrzeby dydaktyki języka polskiego jako obcego. Pomysł zrodził się już w październiku 2019 roku. W chwili obecnej przebiega zbiór tekstów i budowanie potrzebnej infrastruktury. Jeżeli chcieliby Państwo wspomóc niniejszy projekt tekstami swoich studentów, prosimy o kontakt z nami.

⇒ Cel projektu

Prymarnym celem projektu jest zgromadzenie pisemnych prac studentów uczących się języka polskiego jako obcego na różnych poziomach kompetencji językowej. Zgromadzony materiał ma służyć jako podstawa do analizy języka nierodzimych użytkowników polszczyzny, identyfikacji najczęstszych błędów językowych, tworzenia materiałów dydaktycznych oraz do udoskonalania współczesnych metod nauczania.

W pierwszej fazie do korpusu będziemy zbierać wszystkie możliwe dostępne teksty (zgodnie z RODO), aby umożliwić zebranie dostatecznie wielkiego materiału w jak najkrótszym czasie. W drugiej fazie projektu planujemy skupić się bardziej na zrównoważeniu całego korpusu z względu na język pierwszy (L1) i poziom językowy (ESOKJ).

Korpus jest przygotowywany w środowisku TeiTok (Jansen 2016), gdzie z łatwością można go modyfikować w trakcie jego tworzenia. W programie TeiTok są również opracowywane teksty wchodzące w skład przyszłego korpusu.

⇒ Realizatorzy projektu

• Elżbieta Kaczmarska, Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej UW
• Adrian Jan Zasina, Instytut Czeskiego Korpusu Narodowego Uniwersytetu Karola, Praga

⇒ O projekcie

• Adrian Zasina: Infrastruktura Korpusu Uczniowskiego Języka Polskiego PoLKo
  Obejrzyj na YouTube: Infrastruktura PoLKo
• Elżbieta Kaczmarska: PoLKo – korpus uczniowski języka polskiego
  Obejrzyj na YouTube: PoLKo