Marta Cmiel-Bażant

Marta Cmiel-Bażant

doktor

ZAKŁAD LITERATUR I KULTUR SŁOWIAŃSKICH

E-mail: m.cmiel@uw.edu.pl

Dyżur 2025/2026: środa, czwartek; 10:30-11:15; pok. 2

Zainteresowania

Literatura, kultura popularna i sztuka słoweńska, krytyka literacka.

• 2017 doktorat: Słoweńska krytyka literacka okresu międzywojnia (1918–1941), promotor: prof. Zdzisław Darasz. Dysertacja obroniona z wyróżnieniem na kierunku kulturoznawstwo;
• 2010 magisterium: Wybrane słowiańskie parafrazy Antygony Sofoklesa z drugiej połowy XX wieku, promotor: prof. Joanna Goszczyńska. Magisterskie studia kulturoznawcze w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego, ukończone z wyróżnieniem. Specjalność: słowenistyka;
• 2008 licencjat: Podróż ku sobie samemu. „Posmehljivo poželenje” Draga Jančara, promotor: prof. Zdzisław Darasz.

• 2017/2018 Idee wędrowne na słowiańskich Bałkanach (XVII-XX w.), udział w projekcie grantowym realizowanym w Instytucie Slawistyki PAN w ramach konkursu OPUS Narodowego Centrum Nauki (nr 2014/13/B/HS2/01057). Kierownik projektu: prof. IS PAN Grażyna Szwat-Gyłybowa. Przygotowanie haseł podporządkowanych: Odrodzenie narodowe w Słowenii, Słoweńska szkoła psychoanalizy, Czefurzy, Austroslawizm, Słoweński personalizm, Słoweński egzystencjalizm.

Indywidualne projekty badawcze w ramach badań naukowych młodych naukowców DSM:

• 2017/2018 Subwersywne i kontestacyjne oblicze kultury słoweńskiej a zmieniające się ramy ideologiczne, państwowe i instytucjonalne;
• 2015/2016 (De)Konstruowanie słoweńskości w publicystyce, historiografii, literaturze i w sztukach plastycznych);
• 2013/2014 Rozwój badań humanistycznych w Słowenii i w Polsce;
• 2012/2013 Między kulturą a polityką – humanistyka słoweńska w dwudziestym wieku;
• 2011/2012 Słoweńska krytyka literacka okresu międzywojnia (1918-1941);
• 2007/2008 Polacy w Słowenii – badania terenowe polegające na przeprowadzeniu pogłębionych wywiadów dotyczących adaptacji kulturowej i na obserwacji uczestniczącej. Projekt zespołowy, zakończony wystawą i publikacją książkową.

Redakcja naukowa

• Starcie narracji. Studia o słoweńskiej pamięci zbiorowej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa: 2023. (wraz z Jasminą Šuler-Galos i Joanną Bilińską-Brynk;
• Od makrostruktur do mikrohistorii. Instytucje po 1989 roku na Bałkanach oraz w Europie Środkowej i Wschodniej, ISZiP/Libron, 2019 (wraz z Angeliką Kosieradzką).

Artykuły

• Dekonstrukcja mitów romantycznych w literaturze słoweńskiej po France Prešernie, „Poznańskie studia slawistyczne”, nr 25 (2023): The unobvious legacy of Romanticism?, s. 75-89;
• Grupizem v literarnozgodovinskih raziskavah na primeru obdobja med svetovnima vojnama, w: Slovenska literatura in umetnost v družbenih kontekstih, red. Andraž Jež, Ljubljana: Založba Univerze, 2023, s. 125-131;
• Starcie narracji_wstep, w: Starcie narracji. Studia o słoweńskiej pamięci zbiorowej, red. Marta Cmiel-Bażant, Jasmina Šuler-Galos i Joanna Bilińską-Brynk, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa: 2023;
• Autobiograficzne czytanie powieści Drwiące żądze Draga Jančara, w: „Adeptus”, 2022, nr 19, s. 1-18;
• Przełamywanie konwencji i oswajanie inności w literaturze dziecięcej na przykładzie serii opowiadań Jany Bauer o strasznowiłce, w: „Zeszyty Łużyckie” 2021/55, s. 39-57;
• Ključni problemi recepcije poezije Antona Podbevška, Srečka Kosovela in Alojza Gradnika v obdobju med obema vojnama, w: Slovenska poezija, red. Darja Pavlič, Ljubljana: Znanstvena založba Filozofske fakultete, 2021, s. 399-405;
• Austroslawizm (Słowenia), s. 16−21;
• Czefurzy (Słowenia), s. 71−74;
• Odrodzenie narodowe (Słowenia), s. 257−263;
• Słoweński egzystencjalizm, s. 299−302;
• Słoweński personalizm, s. 302−305;
• Słoweńska szkoła psychoanalizy, s. 296−299. w: Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach, XVIII-XXI wiek. Tom 10. Hasła podporządkowane, Szwat-Gyłybowa, Grażyna (red.); Gil, Dorota (wsp. red.); Miodyński, Lech (wsp. red.), 2020;
• Wstęp w: Od makrostruktur do mikrohistorii. Instytucje po 1989 roku na Bałkanach oraz w Europie Środkowej i Wschodniej, Warszawa-Kraków, 2019, s. 7-12 (wraz z A. Kosieradzką);
• Interdisciplinarnost kulturološko zasnovanega študija slovenistike na Univerzi v Varšavi, w: 1919 v slovenskem jeziku, literaturi in kulturi. 55. seminar slovenskega jezika, literature in kulture, red. Mojca Smolej, Ljubljana 2019, s. 129-134;
• Słoweńcy i Europa Środkowa, „Slavia Meridionalis” nr 18 (2018);
• Przemiany słoweńskojęzycznej sfery publicznej w okresie międzywojennym (w:) Fabryka Słowian: Modernizacje, red. Danuta Sosnowska, Warszawa 2017;
• Podmiot przegląda się w innym. Drago Jančar i Aleš Debeljak w Ameryce (w:) Czytać, wędrować, być, red. Magdalena Bogusławska, Joanna Goszczyńska, Jasmina Šuler-Galos, Warszawa 2016, s. 133–145;
• Načini razumevanja in konstruiranja slovenstva v času prve jugoslovanske države (1918–1941), na podlagi odmevnih glasov kulturnih delavcev (w:) Slovanski jeziki na stičišču kultur, red. Rok Andres, Megi Rožič, Nina Zavašnik, Lidija Rezoničnik, Ljubljana 2016, s. 95–101;
• Funkcijsko zaznamovana ‘kvazipoimenovanja’ v jeziku literarne vede, esejistike in kritike. Iz zgodovine pojmov dekadenca in dekadentnost. (w:) Obdobja v slovenskem jeziku, literaturi in kulturi. Družbena funkcijskost jezika (vidiki, merila, opredelitve), red. Andreja Žele, Ljubljana 2013, s. 77–82;
• Badanie historycznych wspólnot interpretacyjnych na przykładzie słoweńskiej krytyki literackiej okresu międzywojnia (w:) „Humanistyka XXI wieku. Rocznik doktorantów Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego”, Nr 1 (4)/2013 – „Pożytki z czytania”, Warszawa 2013, s. 18–24;
• Alpski svet v „Krstu pri Savici” France Prešerna in romantična podoba narave (w:) Ideologije v slovenskem jeziku, literaturi in kulturi, red. Aleksander Bjelčević, Ljubljana 2012, s. 129–133;
• O czym milczy „Antygona” Dominika Smolego? Z problemów interpretacji dramatu poetyckiego (w:) „Humanistyka XXI wieku. Rocznik doktorantów Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego”, nr 2 (1)/2011 – nieZapisane, Warszawa 2011, s. 120–128;
• Adaptacja kulturowa w: M. Cmiel, A. Kołeczek, P. Lament, A. Łubińska, A. Pieńkowska, Polacy w Słowenii, Warszawa 2009.

Przekłady

• Majda Koren, Damijan Stepančič, Beret i Kapot, Druganoga: 2023;
• Stanislava Chrobáková Repar, Inicjacje – czyli transkulturowość w języku człowieka oraz cykl wierszy Wieloletnie międzyczasy (w:) „Tekstualia” nr 3 (46) 2016;
• Nenad Jelasijević, Kompleksowy tragizm zwodniczej wielokulturowości (w:) „Didaskalia”, nr 132, kwiecień 2016;
• Stanislava Chrobáková-Repar, Slovenka do kwadratu monodram, Dom Kultury Śródmieście;
• Stanislava Chrobáková-Repar, Wyszehrad plus, z karty pamięci (w:) „Tekstualia” nr 3 (30), 2012, s. 185‒192;
• Varja Velikonja, Reborn (w:) „Tekstualia” nr 3 (30), 2012, s. 181‒184;
• Katja Mihurko Poniž, Rozszerzanie horyzontu (w:) „Tekstualia” nr 3 (30), 2012, s. 175‒179;
• Jurij Hudolin, Ingrid Rosenfeld (fragment powieści) (w:) „Tekstualia” nr 3 (30), 2012, s. 43‒59;
• Maja Novak, Misterium lewej windy (w:) Noc w Lublanie, Gdańsk 2009, s. 149‒163;
• Janez Bogataj, Zwyczaje i obyczaje okresu Bożego Narodzenia w Słowenii – związki pomiędzy tradycją i współczesnością. (w:) Współczesna kultura słoweńska i jej źródła, red. Z. Darasz Warszawa 2009, s. 15‒35.